Ёс заншил, уламжлал, шүтлэг
Хүний амьдралын мөчлөг, нүүдэлчдийн эрхэм ёсон, үндэсний их баяр наадам хийгээд мөнх тэнгэр, Буддын гүн ухааны өв
Төрөх, нэр өгөх ёс
Монголчууд шинэ хүн мэндлэхийг “Нар үзлээ” хэмээн ихэд бэлгэшээж, хүүхдийн угаалга, өлгий барих ёс болон даахь үргээх уламжлалыг өвлүүлж иржээ.
Угаалга ба өлгий барих
Шинэ мэндэлсэн үрд төрсний дараах өдрүүдэд хонины ясны шөлөөр угааж, зөөлөн эсгий өлгийд бэлтгэдэг ёс.
Нэр хайрлах дэг
Ургийн хамгийн ахмад хүн эсвэл эрдэмт лам хуврагаар шинжүүлэн, чихэнд нь гурван удаа шивнэдэг.
Даахь үргээх ёслол
Хүүхдийн 3-5 насанд өвөг дээдэс, ураг саднаараа цугларч үсийг нь ариусган ерөөлийн үгтэй хайчилдаг.
Монгол хуримын ёс
Худ ураг барилдах, бэр гуйх, шинэ өргөө гэр босгох болон гал асаах нарийн зан үйлээр дамжуулан шинэ өрхийг бүтээдэг эртний их дэг.
Бэр гуйх & Сүй тавих
Хадаг, сүүтэй цай дээжлэн очиж хоёр талын ураг удмын холбоог албан ёсоор баталгаажуулдаг.
Шинэ гэр барих
Хоёр талын төрөл садан хамтран шинэ хосод зориулан цагаан эсгий өргөө гэрийг нар зөв тойруулан босгоно.
Гал тахих ёслол
Тулганд нь шинэ гал өрдөж, өөх тос өргөн гал голомтыг нь мөнхөд өөдөө бадрахыг ураг төрлөөрөө ерөөнө.
Зочлох, дайлах ёс
Нүүдэлчдийн найрсаг зан, танихгүй гийчнийг ч халуун цай, шүүс зоогоор дайлж үддэг тал нутгийн эрхэмсэг ёсон.
Цайны дээж барих
Гэрт орж ирсэн зочинд хамгийн түрүүнд сая чанасан сүүтэй цайны дээжийг хоёр гардан барьдаг.
Хөөрөг зөрүүлэх
Хөөргөө хоёр гараар хүлээн авч, толгойг нь бага зэрэг мултлан үнэрлэж бие биеийн амар мэндийг лавлана.
Шүүс зоог тавих
Хүндэт зочинд бүтэн хонины ууц, дал дөрвөн өндөр тавьж зоог барин, хутганы ирийг өөр рүүгээ харуулж өгдөг.
Цагаан сар
Өвлийг өнтэй давж, хавартай амар мэнд золгосны үндэсний их баяр. Ураг төрлийн бат холбоо, ахмадаа хүндэтгэх дэг ёс.
Битүүний ёслол
Хуучин оныг үдэж, бүх өр зээлийг дуусган ширээгээ бүрэн идээгээр засч гэдсээ цатгалан үддэг үдэш.
Амар мэндийн их золголт
Шинийн нэгний өглөө насны эрэмбээр дүү нь ахмад хүнийхээ тохойг доороос нь түшин хадаг дэлгэн золгоно.
Ул боов & Таваг засах
Жаргал, зовлонгийн тооллоор сондгой үе тавьж, эргэн тойронд нь цагаан идээгээр баяжуулан засдаг.
Үндэсний их баяр Наадам
Эрийн гурван наадам: Хүчит бөх, хурдан морь, үндэсний сур харваагаар шандас, цэц мэргэнээ сорьдог дэлхийн өв соёл.
Хүчит 512 бөх
Дэвээ шаваа, уран мэх, жудаг ёс, хүч чадлын дээд илэрхийлэл болсон барилдаан.
Хурдан морины уралдаан
Зургаан насны морьд хээр талд олон арван бээр замыг уралдаж шандасаа сорино.
Үндэсний сур харваа
Эвэр элэгт нум сумаар хана болон хасаа харвах цэц мэргэн, оюуны төвлөрлийн ухаан.
Бөө мөргөл
Монголчуудын анхдагч шүтлэг. 99 тэнгэр, лус савдаг, байгалийн далд хүч ба өвөг дээдсийн онгодтой харилцах язгуур уламжлал.
Хэнгэрэг & Цан
Онгодын хүлэг хэмээн дээдэлж, дуу чимээ, ритмээр нь далд ертөнцийг холбодог гол хөгжим.
Оргой ба майхавч
Бөөгийн өмсгөл хувцас, нүүр халхлах унжлага, шувуу амьтны өд чимэг бүхий хуяг.
Хүрэл толь
Муу хүчийг буцаан ойлгох хамгаалалт бөгөөд сүнс онгодыг хуралдуулах гол зэмсэг.
Буддын шашин
XVI зуунд Төвөдөөс дэлгэрсэн шарын шашин буюу Гэлүгба урсгал нь монгол ахуй, гүн ухаан, урлаг соёлтой салшгүй нэгдсэн байна.
Төвөдөөс уламжилсан Гэлүгба
Алтан хаан Содномжамц хутагтад "Далай лам" цол өргөснөөр Монголд өргөн тархжээ.
Өндөр гэгээн Занабазарын өв
Монголын анхдугаар Богд Занабазарын бүтээсэн цутгуур бурхад ба соёлын хосгүй огил.
Сүм хийдийн номын их өргөө
Эрдэнэ зуу, Амарбаясгалант хийдүүд нь соён гэгээрэл, эрдэм шинжилгээний төвүүд байв.
Ардын шүтлэг, домог
Овоо тахилга, уул усаа аргадах ёс болон байгальтайгаа зохицон амьдрах ухааныг үлгэр, домгоор өвлүүлсэн уламжлал.
Овоо тахих зан үйл
Уулын савдаг, хангай дэлхийдээ цай сүүний дээж өргөж, нар зөв гурав тойрч чулуу нэмдэг ёс.
Алтан гадас одны домог
Тэнгэрийн манаач хоёр алаг морь, долоон бурхан одоор орон зайн чигээ баримталдаг ухаан.
Хөхөө Намжилын домог
Жигүүрт хүлэг мориндоо зориулж морин хуур хөгжмийг бүтээсэн хүний сэтгэлийн нандин түүх.
Уламжлалт баяр, зан үйл
Нүүдэлчдийн ажил хөдөлмөр, мал маллах арга ухаан болон байгалийн өөрчлөлтийг дагаж тэмдэглэдэг тусгай наадмууд.
Гүү барих & Үрс гаргах
Зуны эхэнд анхны гүүгээ барьж айраг исгэх найр хийж, намар нь гүүгээ тавьж үрсээ мялаана.
Бүргэдийн баяр
Казах түмний гаршуулсан бүргэдээр ан хийлгэх өвөрмөц уламжлал ба дэлхийд гайхагддаг соёл.
Түмэн тэмээний баяр
Өмнөговь аймагт хоёр бөхт тэмээг алдаршуулан зохиодог уралдаан, тэмээтэй поло тоглоом.