Богд хаант Монгол Улс
1. Тусгаар тогтнолоо сэргээн тунхагласан нь ба Төрийн байгуулалт (1911–1912 он)
1911 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдөр (өвлийн дунд сарын шинийн есөн) Нийслэл Хүрээнд Манжийн эрхшээлийг эцэс болгон Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг сэргээн тунхаглав. VIII Богд Жавзандамба хутагтыг Монгол Улсын Шашин төрийг хослон баригч Нарангэрэлт Түмэннаст Богд хаанд өргөмжилж, оны цолыг "Олноо өргөгдсөн" хэмээн нэрийджээ.
Төрийн засаг захиргааг орчин цагийн бүтцэд оруулан анхны үндсэн 5 яамыг байгуулав:
Дотоод хэргийн яам: Тэргүүн сайд Да лам Цэрэнчимэд;
Гадаад хэргийн яам: Тэргүүн сайд Чин ван М.Ханддорж;
Сангийн хэргийн яам: Тэргүүн сайд Түшээ гүн Г.Чагдаржав;
Цэргийн хэргийн яам: Тэргүүн сайд Засаг бэйс Э.Гомбосүрэн;
Шүүх таслах хэргийн яам: Тэргүүн сайд Зоригт бэйл Д.Намсрай.
Улмаар 1912 оны 7 дугаар сард төрийн бүх хэргийг зангидах Бүгд ерөнхийлөн захирах яамыг үүсгэн байгуулж, анхны Ерөнхий сайдаар Сайн ноён хан Т.Намнансүрэн томилогдсон байна. Тусгаар тогтнолоо хамгаалахын тулд Оросоос зээл авч, Хужирбуланд орчин үеийн цэргийн сургууль нээж, Нийслэл Хүрээнд анхны бага сургууль байгуулан, сурагчдыг Эрхүү хотод илгээн, "Шинэ толь хэмээх бичиг" зэрэг сонин сэтгүүлүүдийг барлан хэвлэж эхэлжээ.
2. Бүх Монголыг нэгтгэх эрмэлзэл ба Хиагтын гэрээ (1912–1915 он)
Богд хаант Монгол Улс тусгаар тогтнолоо зарламагц Өвөр Монголын 49 хошууны 35 нь, мөн Барга, Дээд монголчууд нэгдэхээ илэрхийлэн дагаар оржээ. 1913 онд Монголын цэрэг таван замаар Өвөр Монголыг чөлөөлөхөөр давшиж, Хятадын цэргийг удаа дараа бут ниргэсэн боловч Хаант Орос ба Дундад Иргэн Улсын их гүрний геополитикийн шахалтаар цэргээ арга буюу гэдрэг татсан билээ.
1914 оны 9 дүгээр сараас 1915 оны 6 дугаар сар хүртэл үргэлжилсэн Хиагтын гурван улсын хэлэлцээр-ээр Хаант Орос, Дундад Иргэн Улс хоёр тохиролцон:
Монгол Улсыг Хятадын нэр төдий сюзеренитет (дээд эрх)-ийн дор "Автономит гадаад Монгол" болгож,
Өвөр Монгол, Баргыг Дундад Иргэн Улсад үлдээж, Монгол үндэстнийг хуваах харгис шийдвэрийг тулган хүлээлгэсэн юм. Хэдийгээр тусгаар тогтнолыг хагасалсан ч монголчууд өөрийн дотоод засгийн автономит эрх, нутаг дэвсгэр, өөрийн цэрэг армиа хадгалан үлдсэн юм.
3. Нармай Монголын оролдлого ба Автономитыг цуцалсан нь (1919 он)
1917 онд Орост Октябрийн хувьсгал гарч, Хаант засгийг унагаснаар Оросын нөлөө Монголд түр сулрав. Үүнийг далимдуулан:
Нармай Монголын хөдөлгөөн (1919 оны эхээр): Читагийн ойролцоо Дагуур өртөөнд Атаман Семеновын дэмжлэгтэйгээр Буриад, Барга, Өвөр Монголын төлөөлөгчид чуулж, Нэйс гэгээнээр тэргүүлүүлсэн "Бүх Монголын холбооны улс" байгуулахаар завдсан ч Ар Монголын засгийн газар болон олон улс хүлээн зөвшөөрөөгүйн улмаас удалгүй сарнижээ.
Сюй Шүжаны түрэмгийлэл (1919 оны намар): Хятадын Аньхой бүлэглэлийн генерал Сюй Шүжан их цэрэг дагуулан Нийслэл Хүрээнд цөмрөн орж, Монголын засгийн газрыг зэвсгийн хүчээр айлган сүрдүүлж, Богд хааныг Дундад Иргэн Улсын Ерөнхийлөгч (Да Зунтун) Сюй Шичаны хөрөгт мөргүүлэн, Монголын автономит эрхийг хүчээр устгав.
4. Ардын хувьсгал ба Төгсгөлгүй тусгаар тогтнолын зам (1921 он)
Харийн түрэмгийллийн эсрэг Нийслэл Хүрээнд эх орончдоос бүрдсэн "Консулын бүлгэм" (Д.Сүхбаатар, Х.Чойбалсан нарын) болон "Хүрээний бүлгэм" (С.Данзан, Д.Догсом нарын) нууцаар үүсэн нэгдэж, Зөвлөлт Оросоос цэрэг, зэвсгийн тусламж эржээ.
Барон Унгерний хүчин зүйл: 1921 оны 2 дугаар сард Цагаантны генерал Барон Унгерн фон Штернбергийн цэрэг Хүрээг дайран Хятадын гамин цэргийг хөөн гаргаж, Богд хааныг сулласнаар хятад цэргийн дарангуйлал нурсан боловч Монгол оронд Цагаантны шинэ түрэмгийлэл тогтов.
Хиагтыг чөлөөлсөн нь (1921 оны 3 сарын 18): Хүрээнээс дүрвэж умар зүгт очсон 2000 гаруй гамин цэргийг Д.Сүхбаатарын удирдсан 400 гаруй Ардын журамт цэрэг эх оронч эр зоригоор цохиж, Хиагт хотыг байлдан чөлөөлөв.
Нийслэл Хүрээг чөлөөлсөн нь: 1921 оны 7 дугаар сарын 6-нд Зөвлөлтийн Улаан арми ба Ардын журамт цэрэг Нийслэл Хүрээнд орж ирэн Цагаантны үлдэгдлийг бүрэн дарж, 1921 оны 7 дугаар сарын 11-ний өдөр Ардын засгийн газрыг албан ёсоор тунхаглав.
Төрийн хэлбэрийг "Хэмжээт цаазат Богд хаант Монгол Улс" болгон өөрчилж, Богд гэгээнийг хэмжээт эрхтэй хаанаар хэвээр үлдээн, төрийн бодит эрх мэдлийг Ардын Засгийн газарт шилжүүлснээр Монгол Улсын шинэ үеийн түүх эхэлсэн билээ.