Тал нутгаа хэрхэн хайрлах вэ

Монголын тал нутаг асар уудам хэрнээ маш эмзэг. Хуурай уур амьсгалтай тул нэг удаа гэмтсэн хөрс, ургамал сэргэхэд олон жил шаардагддаг.

Шинэ зам гаргахгүй байх нь хамгийн чухал

Ambio сэтгүүлд 2011 онд нийтлэгдсэн судалгаагаар улсын чанарын замуудын дагуу шороон замууд 3,260 км² талбайг сүйтгэсэн ажээ. Нэг замын дагуух шороон замуудын дундаж өргөн нь 164 м, хамгийн өргөн нь 6 км орчим хүрсэн. Жолооч бүр шавартсан замаас зайлж шинэ зам гаргаснаар ийм болсон.

2013 оны дараагийн судалгаагаар голын гаталга, замын ачаалал их газар замууд хамгийн өргөн болдог. Тиймээс жолоочдоо «байгаа замаараа яваарай» гэж хүсэх нь жуулчин бүрийн хийж чадах ашигтай алхам.

Бэлчээр ч дордсоор байна. Дэлхийн банкны үнэлгээгээр бэлчээрийн 23% нь хүчтэй дордсон.

«Мөр үлдээхгүй» 7 зарчим, Монголд тохируулан

АНУ-ын Үндэсний паркуудын албаны түгээдэг «Leave No Trace» зарчмуудыг Монголын нөхцөлд тааруулбал:

1. Урьдчилан бэлдэх. Тусгай хамгаалалттай газрын дүрэм, цаг агаарыг мэдэж авах.

2. Байгаа зам, буудлаар явах. Усны эргээс дор хаяж 60 м зайтай буудаллах.

3. Хогоо буцааж авах. Хуванцар, хоолны үлдэгдэл орно. Малчин айлд эко жорлон дутмаг байдаг.

4. Олсон зүйлээ үлдээх. Чулуу, ургамал, түүхийн дурсгал зүйлийг авахгүй. Хөшөө, хадны зураг дээр бичихгүй.

5. Галыг болгоомжтой хэрэглэх. Жижиг гал тулж, бүрэн унтраах. Хуурай тал дээр хээрийн түймэр амархан гардаг.

6. Зэрлэг амьтныг хүндлэх. Холоос ажиглах, хооллохгүй, тарвага барихгүй.

7. Бусдыг бодох. Нам тайвныг хадгалах, малчдын бэлчээр, усны газар дээр буудаллахгүй.

Эх сурвалж