Travel Hub Mongolia
Баянжаргалан сум

Баянжаргалан сум

Дундговь аймаг

Зураг: touristinfocenter.mn

Танилцуулга

Баянжаргалан сум нь Монгол орны говь хээрийн бүсэд, Дундговь аймгийн хамгийн зүүн захад оршдог. Таван хошуу мал идээшилж дасахад нэн таатай ургамлын нөмрөгтэй, эмийн болон модлог ургамлын арвин нөөц бүхий 100 гаруй жилийн түүхтэй ууган сумдын нэг билээ.

1. Түүхэн тойм, засаг захиргаа

  • Язгуурын угшил: Манж Чин улс болон Богд хаант Монгол Улсын үед Түшээт хан аймгийн Говь мэргэн вангийн хошуу, улмаар 1923 онд Хан Хэнтий уулын аймгийн Оцолсансарын уулын хошуу-нд харьяалагдаж байжээ.

  • Байгуулагдсан он: 1924 онд засаг захиргааны шинэчилсэн зохион байгуулалтаар анх үүсгэн байгуулагдсан 100 жилийн түүхтэй нутаг юм.

  • Засаг захиргааны нэгж: Шилийн гол, Энгэр-Ус, Аргатай гэсэн 3 багтай.

  • Хүн ам: 1,330 хүн (2025 оны байдлаар, ҮСХ)

2. Газарзүйн байршил, хилийн зааг

  • Байршил: Дундговь аймгийн зүүн захад, хөрш Говьсүмбэр болон Дорноговь аймгуудтай хил залган оршдог.

    • Нийслэл Улаанбаатар хотоос 300 км;

    • Аймгийн төв Мандалговь хотоос 150 км;

    • Төмөр замын гол зангилаа Говьсүмбэр аймгийн төвөөс ердөө 80 км зайд байрладаг.

  • Хил залгаа аймаг, сумд:

    • Өөрийн аймгийн: Өндөршил, Гурвансайхан, Говь-Угтаал, Цагаандэлгэр;

    • Говьсүмбэр аймгийн: Сүмбэр, Шивээговь;

    • Дорноговь аймгийн: Даланжаргалан сумдтай тус тус хиллэдэг дэд бүтцийн таатай бүс юм.

  • Өндөржилт, хөрсний бүтэц:

    • Далайн түвшнээс дээш 1,100–1,465 метр өндөрт өргөгдсөн.

    • Гадарга нь намхан уулс, ухаа толгод, говь хээр хосолсон талархаг тогтоцтой.

    • Хайргархаг шавранцар цайвар хүрэн, хужир шаварлаг элсэнцэр болон хөнгөн шавранцар бор хөрс зонхилдог.

3. Цаг уурын төлөв

  • Уур амьсгал: Эх газрын эрс тэс, хуурай говь хээрийн уур амьсгалтай.

  • Өвөл: Өвлийн 1, 2 дугаар сард агаарын температур -30°C давж хүйтэрдэг.

  • Зун: 7 дугаар сарын сүүлээс 8 дугаар сард өдрийн агаарын температур +35°C хүртэл халж, зуны улирал халуун дулаан болдог.

4. Биологийн олон янз байдал, ургамлын аймаг

  • Бэлчээрийн ургамал: Таван хошуу мал жилийн аль ч улиралд идээшин дасах шим тэжээлт ургамлын нөмрөгтэй:

    • Агь, гашуун, ерхөг, хазаар өвс, дэрс;

    • Малын тарга хүчинд нэн тустай таана, хөмүүл, хялгана өргөн тархсан.

  • Модлог ургамал: Буйлс, хайлаас, яргай, бургас, харгана зэрэг говийн бут, сөөгөн төгөл бүхий тогтоцтой.

  • Эмийн ургамал: Чихэр өвс, царван, таван салаа, бажууна зэрэг ардын уламжлалт эмчилгээний үнэт ургамлууд элбэг ургадаг.

5. Нийгэм, эдийн засгийн байдал

  • Мал аж ахуй: Сумын эдийн засгийн гол үндэс нь уламжлалт бэлчээрийн мал аж ахуй юм. Говь хээрийн бүсийн бэлчээрт дасан зохицсон таван хошуу мал сүргийг тэнцвэртэй өсгөн үржүүлдэг.

  • Дэд бүтэц, нийгмийн үйлчилгээ:

    • Говьсүмбэр аймгийн төв болон Улаанбаатар–Замын-Үүдийн босоо тэнхлэгийн төмөр зам, засмал замын коридортой 80 км-ийн зайд ойр байрладаг нь зам харилцаа, худалдаа үйлчилгээний өндөр давуу талыг олгодог.

    • Сумын төвд ерөнхий боловсролын сургууль, хүүхдийн цэцэрлэг, Эрүүл мэндийн төв, Соёлын төв үйл ажиллагаа явуулж байна.

    • Төвийн цахилгаан эрчим хүчний найдвартай систем болон үүрэн холбооны өндөр хурдны сүлжээнд холбогдсон.