Travel Hub Mongolia
Хангарьд сахиус

Хангарьд сахиус

Улаанбаатар

Зураг: touristinfocenter.mn

Хангарьд бол үлгэр домогт гардаг шувуудын хаан, гайхамшигт хүч чадалтай, асар том биетэй шувуу юм. Монголчуудын эртнээс хүндлэн шүтэж ирсэн Богд Дүнжингарав буюу Богд хан уулын сахиус бөгөөд өнөөдөр Улаанбаатар хотын сүлдэнд залагдсан.

Хангарьд сахиус — зураг 1
Зураг: touristinfocenter.mn

Хангарьд: товч мэдээлэл

  • Утга: самгарьд буюу санскритаар «домгийн шувуу».

  • Гарал: Төвдийн шашнаар дамжин Монголд нэвтэрсэн домог.

  • Сахиус: Богд Дүнжингарав буюу Богд хан уулын.

  • Цам: Их Хүрээ цамын дүрүүдийн нэг.

  • Хотын сүлд: 1995 онд Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын шийдвэрээр.

Хангарьд гэдэг нэр юу гэсэн утгатай вэ?

Хангарьд буюу самгарьд гэдгийг санскрит хэлэнд «домгийн шувуу» гэж тайлдаг. Эрдэмтэн Я.Цэвэл толь бичигтээ «гарьд» гэж оруулж, «домгийн шувуу бөгөөд жигүүртний хаан» гэж тайлбарласан.

Хангарьдыг хэрхэн дүрсэлдэг вэ?

Энэ домог Төвдийн шашнаар дамжин Монголд нэвтэрсэн гэдэг. Хангарьдыг ингэж дүрсэлдэг:

  • хүнийх шиг мутартай;

  • баруун мутартаа ланз үсэгт вачир, зүүн мутартаа бадамлянхуа цэцэг барьсан;

  • доод хоёр хөлийн сарвуугаараа могой атгаж зуусан;

  • цүндгэр том гэдэстэй, цээжиндээ хоёр хөхтэй;

  • гахайн чихтэй, хүзүүндээ эрих зүүсэн.

Могой нь газар, лусын хорлолыг дарж буйг бэлгэддэг.

Богд хан уулыг хэрхэн тахьж ирсэн бэ?

1778 онд, Тэнгэр тэтгэгчийн 43 дугаар онд Их Хүрээний сайд ван Юндэндорж Богд хан уул, Хэнтий хан, Отгонтэнгэр хайрхан, Бүрэн хан, Бат хан зэрэг хайрхныг дархан цаазтай болгох тухай өргөх бичгийг Манжийн хаанд барьжээ.

  • 1779 он. Шаргачин гахай жилийн зуны тэргүүн сарын 19-нд Манжийн хаан зөвшөөрч, Богд хан уулыг Халхын дөрвөн аймаг, шавь таваараа нийлж зун, намрын цагт буюу жилд хоёр удаа тахиж бай гэж зарлиг буулгажээ. Ингэж Богд хан уул гурав дахь удаагаа дархан цаазтай болсон.

  • Хожим. Цаг үе, нийгмийн байдлаас шалтгаалан жилд нэг удаа тахих болсон.

  • 1921 оноос хойш. Тахилгын зан үйл зогсчээ.

Сударт Богд хан уулын эзнийг хэрхэн дүрсэлсэн бэ?

Их Хүрээний хамба номун хан Агваанхайдав Төвдийн Банчин ламд хүсэлт тавьж, «Дашчийравын сан» буюу «Дөрвөн уулын сан сэржим» номыг анх айлтгуулжээ. Энэ сударт Богд хан уулын эзэн тэнгэрийг хаан язгууртай, цаст уул мэт цагаан биетэй, буман сарны гэрэл туссан мэт жавхлантай гэж дүрсэлдэг.

  • Баруун мутартаа улаан цацагтай жад, зүүн мутартаа дайсны амин зүрхийг дэгээдэх төмөр дэгээ барьдаг.

  • Тэргүүндээ зөв эргэсэн цагаан дун бүрээгээр чимсэн, цагаан торгон унжлагатай.

  • Алтан эмээл, мөнгөн хазаартай үүлэн цагаан морь унасан, догшин царайтай, хурц нүдтэй, их хааны төрхтэй.

  • Түүнийг зарлигийн түшмэл ноёд хүрээлж, дээр нь Хангарьд шувууд чуулж, доор нь буга, согоо, баавгай, чоно зэрэг араатан хүрээлдэг.

Эзэн тэнгэрийн тэргүүндээ залсан Хангарьд шувуу буддын шашны домгоор ертөнцийн хүчтэнүүдийн нэг бөгөөд Богд хан уулын бэлгэдэл болсоор иржээ.

Хангарьд цамд ямар байр суурьтай вэ?

Хангарьд шувуу Их Хүрээ цамын нэгэн дүр. Улаанбаатарыг хүрээлсэн Чингэлтэй уул, Баянзүрх хайрхны эзэн савдгуудыг дүрсэлдэг нь Их Хүрээ цамын томоохон онцлог юм.

Түгээмэл асуулт

Хангарьд гэж юу вэ?

Үлгэр домгийн шувуудын хаан, Богд хан уулын сахиус.

Хангарьд хэзээ Улаанбаатарын сүлд болсон бэ?

1995 онд Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын шийдвэрээр хотын сүлдэнд залсан.

Хангарьд яагаад могой атгасан байдаг вэ?

Могой нь газар, лусын хорлолыг бэлгэддэг бөгөөд Хангарьд түүнийг дарж буйг илэрхийлдэг.

Товч мэдээлэл

Харьяалах аймаг
Улаанбаатар